(NĐ&ĐS) - Trẻ có thân hình béo phì, nhiều gia đình bỏ qua vì nghĩ rằng con tăng cân là do sự phát triển tự nhiên theo độ tuổi. Tuy nhiên, ít ai biết rằng mỡ tích tụ ở vùng bụng, mặt tròn, sau gáy và cổ mập ra có thể do lạm dụng corticoid từ những thói quen mà nhiều người vô tình bỏ qua.

Gần đây, Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) Medlatec tiếp nhận bé gái L.M.T, 11 tuổi, ở Tây Hồ (Hà Nội) vào viện với lý do béo mặt, đau đầu. Theo phụ huynh bé T., bé có sử dụng corticoid dạng xịt 1 năm để điều trị viêm mũi dị ứng.

Cùng thời điểm khám, bệnh nhân N.Đ.M, nam, 13 tuổi, ở Bắc Từ Liêm (Hà Nội) đến BVĐK Medlatec khám với lý do tăng cân không kiểm soát trong vòng 4 năm trở lại và xuất hiện nốt bầm tím trên da không rõ nguyên nhân.

72430080_1407722112711472_450709134988279808_o
Trẻ bị tăng cân mất kiểm soát do lạm dụng corticoid

Sau khi  khai thác tiền sử, hai bệnh nhân được bác sĩ chỉ định các cận lâm sàng và xét nghiệm cần thiết. Kết quả là cả 2 mắc hội chứng Cushing.

Bác sĩ Trần Thị Kim Ngọc - Chuyên khoa Nhi BVĐK Medlatec cho biết, bệnh nhân mắc hội chứng Cushing thường dễ nhận biết bởi các triệu chứng điển hình có thể nhìn thấy bằng mắt thường:

Mập/phì là triệu chứng thường gặp nhất với sự phân bố mỡ đặc trưng ở mặt, ở thân người nhiều hơn tứ chi cùng các đặc điểm: mặt tròn, u mỡ ở gáy, mỡ dày ở ngực, bụng, nhưng không nhiều ở mông và chân tay. Tăng cân thường là triệu chứng đầu tiên.

Những thay đổi ở da thường gặp như: Da mỏng, mặt đỏ, bầm máu sau va chạm gặp khoảng 45% vết nứt da gặp 50-70% thường có màu đỏ tím lún sâu dưới da. Các vết nứt thường nằm ở: bụng, ngực, háng, mông, đùi.

Rậm lông tóc: Lông mày rậm, nhiều lông tơ ở mặt, ở thân mình, có thể mọc râu, ria mép, lông nách.

Rối loạn sinh dục do tăng androgen ở nữ và tăng cortisol ở nam: tắc kinh ở nữ hoặc mọc lông sớm ở trẻ chưa dậy thì.

Có thể đau đầu, giảm trí nhớ, kém tập trung, nặng hơn có thể có các rối loạn tâm thần.

Bác sĩ Trần Thị Kim Ngọc khuyến cáo, nếu con có yếu tố nguy cơ hoặc xuất hiện những biểu hiện bất thường trên, cha mẹ không nên chủ quan và nên đưa con đi khám ở các địa chỉ tin cậy,…

Phòng tránh hoặc hạn chế tiến triển của hội chứng Cushing:

- Không tự ý mua các thuốc kháng viêm giảm đau không có đơn của bác sĩ, thuốc không có nguồn gốc rõ ràng (ví dụ: một số bệnh nhân thường hay ra cửa hàng thuốc khai bệnh và tự mua thuốc giảm đau nhức xương khớp, hoặc thuốc trị cảm ho, sổ mũi, viêm xoang, … về uống).

- Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý dùng quá nhiều thuốc chứa steroid trong thời gian dài.

- Thận trọng sử dụng các thuốc nam, thuốc bột trong điều trị

- Ăn ít mỡ và calories hơn, tăng cường rau quả trong bữa ăn.

- Tăng cường vận động, luyện tập thể dục thể thao.

- Khám sức khỏe định kỳ để kiểm tra tình trạng huyết áp, đường huyết, mật độ xương.

Minh Tâm