(NĐ&ĐS) - Sự việc người mẹ trẻ (nghi trầm cảm sau sinh) ôm con 8 tháng tuổi bỏ đi rồi tự gieo mình xuống sông Hồng tự tử khiến nhiều người xót xa, giật mình nhớ lại những vụ án đau lòng do trầm cảm sau sinh từng xảy ra.

tram-cam-sau-sinh
Bệnh trầm cảm diễn ra phổ biến và có nhiều lệ lụy. Ảnh minh họa

Những ngày này, trên khắp các diễn đàn làm cha mẹ đều xôn xao vì câu chuyện đau lòng ở Hoàng Mai, Hà Nội. Vào sáng ngày 23/9, chị Trần Phương T. (SN 1993) đã bế con gái 7 tháng tuổi rời khỏi nhà, sau đó cả gia đình đã tìm kiếm tung tích nhưng không có kết quả nên đã báo cơ quan chức năng và đăng lên mạng xã hội nhờ tìm kiếm thông tin của hai mẹ con.

Sau 2 ngày, trong quá trình tìm kiếm dọc bờ sông Hồng, người dân đã phát hiện thi thể chị T., còn thi thể cháu bé vẫn chưa được tìm thấy. Theo người nhà nạn nhân, trước khi bỏ nhà đi, chị T. có biểu hiện của bệnh trầm cảm.

Không chỉ có vụ việc ở Hà Nội, thời gian qua đã có nhiều trường hợp trẻ bị mẹ đẻ sát hại, xuất phát từ chứng trầm cảm sau sinh.Trầm cảm đang là căn bệnh của xã hội hiện đại, có thể xảy ra với bất kỳ ai, ở bất kỳ độ tuổi nào.

Trầm cảm sau sinh khá phổ biến

1,8 triệu kết quả được tìm thấy sau 0,67 giây khi gõ cụm từ “trầm cảm sau sinh” trên google, chứng tỏ mức độ phổ biến của căn bệnh này không hề nhỏ. Tuy nhiên, sự thật đau lòng là rất nhiều gia đình vẫn chưa nhìn nhận được tác hại nghiêm trọng của chứng bệnh được cho là “sát thủ” âm thầm này. Chỉ đến khi hậu quả đau lòng xảy ra, người ta mới nghĩ lại về các dấu hiệu gợi báo của bệnh.

Theo các chuyên gia, bệnh trầm cảm sau sinh là một trạng thái tinh thần tiêu cực mà nhiều sản phụ hiện nay đang gặp phải. Tại Việt Nam, tỷ lệ trầm cảm sau sinh theo một số nghiên cứu sàng lọc có thể lên tới 33%. Nếu không được điều trị đúng cách, trầm cảm sau sinh có thể gây ra những hậu quả khó lường.

Những phụ nữ mắc bệnh trầm cảm sau sinh thường kèm theo trạng thái lo sợ con mình sẽ bị hại và bản thân mình là người mẹ xấu.Từ đó sẽ bị sụt cân, suy dinh dưỡng, suy nhược thần kinh, hoang tưởng, có hành vi nguy hiểm.

Người bị trầm cảm sau sinh có ý nghĩ hay hành vi tự tử (41,2%). Một số người rối loạn tâm thần, luôn có cảm giác bị hại nên tìm cách trả thù hay đối phó.

tram-cam-sau-sinh1
Luôn buồn chán là một trong những dấu hiệu trầm cảm của phụ nữ sau sinh. Ảnh minh họa

Người mẹ bị trầm cảm sau sinh dễ bị tổn hại thể chất và tinh thần khiến sự gần gũi, chăm sóc, liên kết giữa mẹ và con sẽ bị giảm dần từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển nhận thức và hành vi của trẻ về sau.

Đứa trẻ có mẹ bị trầm cảm thường tăng cân chậm, hay quấy khóc, chậm nói. Khi lớn lên, những đứa trẻ này cũng thường có tỷ lệ cao mắc lo âu, trầm cảm. Trong thời gian gần đây, tỷ lệ mẹ trầm cảm có hành vi sát hại con và tự sát đang ở mức báo động đỏ, đây là hậu quả nặng nề nhất của bệnh trầm cảm sau sinh gây ra.

Hệ lụy của việc phụ nữ cô đơn trước trầm cảm

Kết quả nghiên cứu mới nhất của Trung tâm nghiên cứu và Đào tạo phát triển cộng đồng (RTCCD) cho thấy, có nhiều nguyên nhân tác động đến trầm cảm sau sinh. Có thể kể đến một số yếu tố như khó khăn phi kinh tế (áp lực khi sống cùng gia đình chồng, mâu thuẫn mẹ chồng – nàng dâu, áp lực sinh con trai...), những nỗi lo xuất hiện trong thai kỳ chưa được giải tỏa hay bị bạo lực gia đình sau khi sinh.

benhtramcam

Các chuyên gia cũng cho rằng, định kiến xã hội với phụ nữ là một nguyên nhân chính dẫn đến áp lực cho họ. Những quan niệm như “giỏi việc nước, đảm việc nhà” khiến phụ nữ thêm phần áp lực... Khi đã mắc trầm cảm, do sợ gia đình và người xung quanh không hiểu, nhiều phụ nữ đã im lặng và âm thầm chịu đựng, tự mình đối diện với những khó khăn.

Ngoài ra, do trầm cảm thường bị đánh đồng với bệnh lý thần kinh nên nhiều phụ nữ còn e ngại, không dám đi điều trị. Bởi vậy, đa số phụ nữ bị trầm cảm sau sinh thường có cảm giác cô đơn, không biết làm cách nào để giải quyết tình trạng này.

Hãy đề phòng trầm cảm sau sinh ngay từ đầu

Hiện nay, vẫn chưa có tiêu chuẩn nào để tầm soát trầm cảm sau sinh. Ở mỗi người, trầm cảm sau sinh có thể bắt đầu ở những thời điểm khác nhau, diễn biến bệnh với những biểu hiện khác nhau về tình trạng sức khoẻ, tâm lý, hành vi...

Các dấu hiệu của trầm cảm sau sinh lại thường bị bỏ qua vì nhiều người cho rằng đó chỉ đơn thuần là cơ thể mệt mỏi sau khi sinh và có thể... tự khỏi. Điều đó khiến cho một số trường hợp bệnh tiến triển đến nặng, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Các chuyên gia cho rằng, không khó để điều trị trầm cảm nếu được phát hiện sớm. Nếu tự nhận thấy những triệu chứng trầm cảm như lo âu, mất ngủ, kém ăn và hay nghĩ ngợi..., phụ nữ nên sớm đến các cơ sở y tế để được hỗ trợ. Ngoài ra, gia đình và xã hội cũng cần nâng cao nhận thức về vấn đề này để có thể hỗ trợ người phụ nữ nhiều hơn.

tram-cam-sau-sinh2
Sau khi sinh, người phụ nữ cần được quan tâm, chia sẻ nếu không dễ bị trầm cảm. Ảnh minh họa

Khuyến cáo: Trầm cảm sau sinh thường xuất hiện bắt đầu từ lúc phụ nữ bị thai hành đến tối đa 1 năm sau sinh. Sau khi sinh, người phụ nữ phải ăn uống nghỉ ngơi điều độ, rèn luyện tâm lý để mình có ý chí, nghị lực vượt qua. Không nên lo lắng, căng thẳng quá.

Hơn nữa, vai trò của gia đình rất lớn, người nhà cần giúp đỡ cả về vật chất, tinh thần; có người mẹ trẻ không biết cho ăn, chăm sóc con như nào thì gia đình cần có người hướng dẫn, chia sẻ.

Vai trò của người chồng cũng vô cùng quan trọng, cách ứng xử của người chồng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong giai đoạn này. Phải giúp đỡ, động viên và cùng vợ chăm sóc cho con. Khi thấy phụ nữ sau sinh có bất thường, gia đình phải tìm hiểu, cần thì phải tư vấn của bác sĩ.

Để phòng chứng bệnh này, người phụ nữ nên được động viên, gần gũi và chia sẻ với thai phụ về cuộc chuyển dạ và chăm sóc bé sau sinh. Đồng thời, bản thân người mẹ cũng cần biết cách tự chăm sóc bản thân mình, cần phải sẵn sàng chuẩn bị tinh thần và trang trị những kiến thức căn bản về nuôi dạy con và chăm sức khỏe bản thân thật tốt phòng trừ những điều không vui xảy ra.

Tuyết Nga