(NĐ&ĐS) - Đây là 1 trong 2 mục tiêu được Việt Nam thể hiện cam kết quốc tế liên quan đến phòng, chống tác hại của bia, rượu.

Sáng ngày 8/11, tại Hà Nội, Bộ Y tế tổ chức Hội thảo về cam kết quốc tế của Việt Nam liên quan đến phòng, chống tác hại của rượu, bia và khuyến nghị của các tổ chức phi chính phủ đối với dự án Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia. 

hoi-thao-phong-chong-tac-hai-ruou-bia
Hội thảo về cam kết quốc tế của Việt Nam liên quan đến phòng, chống tác hại của rượu, bia và khuyến nghị của các tổ chức phi chính phủ đối với dự án Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia diễn ra sáng 8/11. Ảnh: Tuyết Nga

Theo đó, Chương trình nghị sự phát triển bền vững đến năm 2030 đã được lãnh đạo của 154 quốc gia thành viên (trong đó có Việt Nam) thông qua trong Kỳ họp lần thứ 70 của Đại Hội đồng Liên hợp quốc vào năm 2015 tại NewYork, gồm 17 mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) với 169 chỉ tiêu, xoay quanh khía cạnh giúp phát triển con người bền vững, đó là xã hội, môi trường và kinh tế.

Trong đó, Việt Nam thể hiện cam kết quốc tế của mình thông qua các con số cụ thể: Mục tiêu phát triển bền vững số 3.4: giảm 20-25% tỷ lệ tử vong trước 70 tuổi do các bệnh không lây nhiễm (NCDs) thông qua dự phòng và điều trị, nâng cao sức khỏe tinh thần và thể chất đến năm 2030. Mục tiêu phát triển bền vững số 3.5: giảm 10% tỷ lệ sử dụng rượu, bia ở mức nguy hại vào năm 2030.

Trong khi hiện nay, mức độ tiêu thụ rượu, bia tại Việt Nam đang ở mức báo động với mức tiêu thụ rượu, bia bình quân đầu người (trên 15 tuổi cả hai giới) quy đổi theo cồn nguyên chất là 8,3 lít năm 2016. Đặc biệt là tỷ lệ uống rượu, bia ở mức nguy hại đang ở mức cao, cụ thể: 44,2% nam giới và 1.2% nữ giới sử dụng rượu, bia ở mức có hại (tức là trong 30 ngày qua có ít nhất 1 lần uống từ 60g cồn trở lên). 

Do đó, sử dụng rượu, bia đang là trở ngại lớn trong việc đạt được 13 trong tổng số 17 mục tiêu và 52 chỉ tiêu phát triển bền vững. Việc đạt được mục tiêu 3.4 và 3.5 trên đây là hết sức khó khăn nếu không có một hành làng pháp lý đủ mạnh để can thiệp nhằm phòng, chống tác hại của rượu, bia.

Việc ban hành Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia là một công cụ pháp lý mạnh mẽ nhất để thực hiện các cam kết của Việt Nam về phát triển bền vững.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế đã cho biết, Bộ Y tế thể hiện cam kết quốc tế của mình thông qua các con số cụ thể. Tuy nhiên, việc đạt được các mục tiêu trên rất khó khăn nếu không có một hành làng pháp lý đủ mạnh để can thiệp nhằm phòng, chống tác hại của rượu, bia. Bởi hiện tại, mức độ tiêu thụ rượu, bia tại Việt Nam đang ở mức báo động. Đặc biệt là tỷ lệ uống rượu, bia ở mức nguy hại đang ở mức cao.

ong-nguyen-huy-quang
Ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế. Ảnh: Tuyết Nga

Ông Quang phân tích, mỗi năm các doanh nghiệp sản xuất bia, rượu đóng góp cho kinh tế trong nước khoảng 50 nghìn tỷ đồng, tuy nhiên, Chính phủ phải bỏ ra tới 65 nghìn tỷ đồng/năm để khắc phục hậu quả do rượu bia gây ra.

Không chỉ gây hệ lụy về mặt kinh tế, rượu bia còn gây hệ lụy lớn đến xã hội. Việc sử dụng rượu bia là một trong ba nguyên nhân hàng đầu làm tăng tỷ lệ tai nạn giao thông ở nam giới độ tuổi từ 15-49 (chiếm 36,2% ở nam giới, 0,7% ở nữ giới). Điều đáng nói, rượu bia còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe người dân. Cụ thể, rượu bia là nguyên nhân gây ra của 30 mã bệnh tật; nguyên nhân cấu thành của 200 mã bệnh…

Tại hội thảo, các tổ chức trong nước và quốc tế cũng đề xuất kiến nghị hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam trong thời gian qua về dự thảo Luật phòng, chống tác hại rượu bia.

ong-jun nakagawa
Ông Jun Nakagawa, Văn phòng Tổ chức y tế thế giới tại Việt Nam nêu kiến nghị của Tổ chức Y tế thế giới đối với dự án Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia. Ảnh: Tuyết Nga

Nội dung chung đã được các tổ chức khuyến nghị là kêu gọi Chính phủ thực thi các chính sách phòng, chống tác hại rượu bia hiệu quả nhất được Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo. Bảo đảm tính khoa học, khách quan và luôn đặt lợi ích bảo vệ sức khỏe nhân dân và phát triển bền vững đất nước lên ưu tiên hàng đầu trong xây dựng luật.

Đặc biệt, các tổ chức đã nêu ra sự lo ngại về sự can thiệp của ngành công nghiệp làm giảm hiệu quả của những quy định pháp luật, và tạo ra những kẽ hở mà sẽ làm suy yếu hiệu quả của pháp luật.

Các đại biểu cũng cho rằng, cần có nguồn kinh phí bền vững để thực thi Luật, đưa Luật vào cuộc sống và tổ chức nguồn kinh phí theo hình thức tạo quỹ nâng cao sức khoẻ bằng trích phần trăm thuế tiêu thụ đặc biệt mặt hàng rượu bia, thực hiện quản lý theo đúng nguyên tắc khoa học lập và phát triển quỹ cho triển khai phòng chống tác hại rượu bia trong nội dung của phòng chống bệnh không lây nhiễm và chăm sóc sức khoẻ ban đầu.

Tuyết Nga