(NĐ&ĐS) - Vào cuối phiên chất vấn trên nghị trường ngày 30/10, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhận xét, “một ngày làm việc sôi động” khi có tới 36 đại biểu nêu câu hỏi; 23 đại biểu tranh luận; 15 bộ trưởng và hai trưởng ngành là Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao đăng đàn.

canh toan-0k
Quốc hội dành trọn 3 ngày làm việc, từ sáng thứ ba (30/10) đến chiều 1/11 để tiến hành hoạt động chất vấn giữa nhiệm kỳ.

Không lựa chọn danh sách cứng người được chất vấn như thông lệ, lần này đại biểu có thể nêu câu hỏi với bất kỳ bộ trưởng, trưởng ngành nào tuỳ theo nội dung quan tâm và liên quan đến các nghị quyết về hoạt động giám sát chuyên đề, chất vấn tại một số kỳ họp vừa qua.

Trong buổi chất vấn hôm 30/10, các vấn đề được nêu lên ở nghị trường diễn ra với nhiều nội dung với phần tranh luận, giải trình của các đại biểu, các tư lệnh ngành với nhiều vấn đề đời sống đã, đang diễn ra.

Thị trường ôtô ổn định

Đại biểu Cao Đình Thưởng đề cập tới vấn đề xe nhập khẩu từ thị trường ASEAN về Việt Nam ồ ạt, thuế nhập khẩu đã về 0% song "giá xe không giảm mà thậm chí còn cao".

Ông cho rằng, nếu tình trạng này tiếp diễn thì Nhà nước thất thu thuế, người tiêu dùng thiệt, chỉ doanh nghiệp nhập khẩu được hưởng lợi, "trách nhiệm quản lý của Bộ Công Thương thế nào?".

Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho hay, quá trình tham gia hội nhập có hàng loạt Hiệp định thương mại tự do (FTA) đều cam kết giảm thuế quan, đơn giản thủ tục hành chính... FTA ký với ASEAN có hiệu lực từ 1/1/2018, thuế nhập khẩu với ôtô về 0%.

BT TRAN TUAN ANHs30
Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh. 

"Đây là cam kết của các nước thành viên để tiếp cận thị trường. Chúng ta đã tính toán kỹ trong đàm phán để đảm bảo lợi ích quốc gia, phục vụ nhu cầu ngày càng tăng của thị trường nội địa, người tiêu dùng, lợi ích của doanh nghiệp sản xuất", ông Tuấn Anh khẳng định.

Bên cạnh việc giảm thuế thì có những điểm khác tạo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, đây là điểm tạo cân bằng khi tham gia các FTA.

Ông Tuấn Anh khẳng định, nhập khẩu ôtô từ ASEAN không tăng đột biến so với các năm; quy mô thị trường nội địa 500.000 xe và nhập khẩu hàng năm khoảng 200.000 xe, còn lại là lắp ráp trong nước. "Không có vấn đề gì lớn với thị trường ôtô nội địa và nhập khẩu", ông nói.

Chưa hài lòng, ông Thưởng tranh luận lại với việc dẫn ý kiến cử tri cho rằng "khi thuế về 0% thì kỳ vọng giá xe sẽ giảm khoảng 30% nhưng thực tế người mua xe vẫn phải mua với giá đắt hơn". Đại biểu nhắc lại câu hỏi: "Nhà nước có thất thu thuế năm 2018 không? Người dân có bị thiệt hại không và ai chịu trách nhiệm? Doanh nghiệp có được lợi hay không?".

Chủ tịch Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị Bộ trưởng Công Thương và Bộ trưởng Tài chính trả lời đại biểu Thưởng bằng văn bản.

Tham nhũng được ngăn chặn, đẩy lùi, thuyên giảm

Đại biểu Trần Văn Mão chất vấn Tổng thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái về công tác phòng, chống tham nhũng. Dẫn báo cáo thẩm tra của Uỷ ban Tư pháp cho rằng, bên cạnh tham nhũng vặt thì tham nhũng tại các doanh nghiệp sân sau, nhóm lợi ích đang gây bức xúc, ông Mão nêu câu hỏi: "Giải pháp của Thanh tra Chính phủ là gì để đẩy lùi bức xúc này?".

201810301120358710_TRAN VAN MAO - NGHE AN
Đại biểu Trần Văn Mão.

Ông Lê Minh Khái khẳng định, với kết quả đạt được thời gian qua thì tham nhũng đã được ngăn chặn, đẩy lùi, chiều hướng thuyên giảm; tuy nhiên tình hình vẫn diễn biến phức tạp do vậy các cơ quan chức năng tiếp tục xem đây là trọng tâm, tập trung đẩy mạnh các giải pháp phòng chống.

Về giải pháp, ông Lê Minh Khái đề cập đến việc tuyên truyền để người dân nắm vững pháp luật; sửa đổi, bổ sung Luật phòng, chống tham nhũng với nhiều giải pháp về phòng ngừa, về xử lý việc kê khai tài sản không đúng...

30.10 s - thanh tra cp
Tổng thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái.

Đạo đức xã hội là câu chuyện của mọi cấp, ngành

Sáng 30/10, trong phiên chất vấn của Quốc hội, đại biểu Đinh Thị Kiều Trinh đề nghị Bộ trưởng Văn hoá Thể thao Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện cho biết các giải pháp để khắc phục tình trạng đạo đức xã hội, gia đình đang xuống cấp nghiêm trọng.

Ông Thiện cho rằng đây là vấn đề "rất quan trọng nhưng rất khó", để thực hiện cần nhiều thời gian. "Ở kỳ họp lần trước tôi đã trả lời câu hỏi này, nhưng đến nay sự xuống cấp đạo đức xã hội vẫn diễn biến phức tạp", ông nói.

BT NGUYEN NGOC THIENs30
 Bộ trưởng Văn hoá Thể thao Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện.

Theo Bộ trưởng, nhiều giá trị tốt đẹp của dân tộc bị mai một; tình trạng suy thoái đạo đức trong cán bộ, đảng viên gia tăng; đạo đức nghề nghiệp sa sút; gian lận trong học hành, bằng cấp; tình trạng chạy chức chạy quyền; bạo lực gia đình, bạo lực với người cao tuổi... đang diễn ra.

"Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Văn hoá đã tham mưu Trung ương Đảng ban hành nghị quyết 33 về xây dựng phát triển văn hoá, con người đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước. Bộ cũng trình Chính phủ ban hành nghị định 110 về quản lý tổ chức lễ hội; nghị định 122 quy định xét tặng danh hiệu gia đình, thôn, bản, ấp văn hoá...", ông Thiện nói.

Cùng với đó, Bộ Văn hoá cũng đề ra nhiều giải pháp để phát huy sứ mệnh của văn học nghệ thuật, vai trò của văn nghệ sĩ; tăng cường phối hợp liên ngành trong giáo dục đạo đức lối sống...

"Qua việc triển khai các chủ trương, chính sách liên quan, Bộ Văn hoá nhận thấy để xây dựng con người và khắc phục biểu hiện xuống cấp của đạo đức lối sống phải làm từng bước, đương nhiên cần quyết liệt và mạnh mẽ. Bộ đề nghị toàn xã hội phải vào cuộc", ông Thiện nói.

Bộ trưởng Văn hoá cũng cho rằng, giải quyết vấn đề trên phải có sự đồng hành của các ngành kinh tế, "vì tồn tại xã hội quyết định hình thức xã hội"; nếu giải quyết lĩnh vực văn hoá mà bỏ kinh tế sang một bên thì không được, vì kinh tế là cái gốc.

"Đây là vấn đề rất khó, rất cấp bách, chúng tôi rất trăn trở nhưng để một mình ngành văn hoá loay hoay thì không ổn. Kinh phí hiện tại cũng rất ít", ông Thiện chia sẻ.

Đại biểu Nguyễn Quang Tuấn - Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội đã tranh luận với lãnh đạo ngành văn hoá về phát biểu nêu trên.

NGUYEN QUANG TUANs30
Đại biểu Nguyễn Quang Tuấn.

"Bộ trưởng nói đạo đức xã hội xuống cấp xuất phát từ kinh tế, rõ ràng là phú quý sinh lễ nghĩa nhưng tiền không thể mua được văn hoá, không thể mua được đạo đức xã hội", ông Tuấn nói.

Giám đốc viện Tim đặt vấn đề, "tại sao khi xã hội nghèo, khó khăn thì đạo đức được duy trì và văn hoá rất tốt. Bây giờ thoát nghèo, trở thành xã hội có thu nhập trung bình thì nền tảng đạo đức lại xuống cấp trầm trọng?".

Theo ông Tuấn, "con người có đạo đức, nhân cách thì hình thành từ gia đình, bố mẹ là tấm gương cho các con, thầy cô cũng phải là tấm gương cho học trò, tiên học lễ hậu học văn; đây là việc quan trọng để ngăn chặn sự xuống cấp của đạo đức xã hội".

"Bộ trưởng nói đạo đức xã hội xuống cấp xuất phát từ kinh tế, rõ ràng là phú quý sinh lễ nghĩa nhưng tiền không thể mua được văn hoá, không thể mua được đạo đức xã hội", ông Tuấn nói.

Trả lời ý kiến đại biểu Nguyễn Quang Tuấn, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện khẳng định "văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển kinh tế xã hội, văn hoá là gốc". Ông Thiện cho rằng có thể đại biểu Tuấn đã chưa nghe rõ ý của mình.

Bộ trưởng giải thích, từ trước đến nay nói đến đạo đức xã hội là giao cho ngành văn hoá và các ngành xã hội, quan điểm xử lý vấn đề nếu vẫn như vậy thì việc khắc phục sự xuống cấp đạo đức xã hội sẽ khó.

"Tôi nói rằng cả xã hội phải vào cuộc. Chính sự xuống cấp đạo đức xuất phát từ các ngành kinh tế, cần xử lý ở các lĩnh vực chứ không riêng ngành xã hội, nếu cứ để ngành văn hoá loay hoay thì không giải quyết được vấn đề xuống cấp đạo đức", ông Thiện nói.

Theo Bộ trưởng Văn hoá, việc phân bổ ngân sách dành cho ngành văn hoá rất ít; đơn cử trong 3 năm qua, ngân sách cấp cho bảo tồn di sản văn hoá phi vật thể chỉ 7,3 tỷ đồng.

"Nếu không có giải pháp đồng bộ thì đến nhiệm kỳ sau, ai làm Bộ trưởng lại bị chất vấn về đạo đức xã hội xuống cấp", ông Thiện khẳng định

Người dân nên hiểu về đổi ngoại tệ thế nào?

Trong quá trình hỏi đáp, đề cập tới vụ đổi 100 USD bị phạt 90 triệu đồng, đại biểu Nguyễn Quang Tuấn đề nghị Bộ trưởng Công an cho biết: "Quyết định khám xét tiệm vàng và xử phạt của Cần Thơ đúng hay sai?".

BT TO LAMsgrs
Bộ trưởng Công an Tô Lâm.

Thượng tướng Tô Lâm cho biết, ngày 30/1 công an TP Cần Thơ bắt quả tang ông Lê Hồng Lực - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất thương mại Thảo Lực, với hành vi mua 100 USD của ông Nguyễn Cà Rê không có giấy phép.

Từ đó, công an thành phố tiến hành khám xét nơi cất giấu tang vật, tạm giữ hơn 1.000 sản phẩm kim loại màu trắng, đá hột và một số tang vật khác. Ông Lực là chủ nhà không trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hoá, không có giấy phép mua bán ngoại tệ

Công an TP Cần Thơ có đủ căn cứ chứng minh vi phạm hành chính và UBND TP Cần Thơ đã ra quyết định xử phạt. Hiện Công ty và ông Lực đã thi hành xong quyết định xử phạt hành chính, không có khiếu nại gì.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhận xét, vụ việc trên gây bức xúc dư luận; dù có quy định xử phạt, nhưng đây là người dân đi đổi chứ không phải cửa hàng chủ động kinh doanh ngoại tệ. Việc khám xét nhà cũng phải đúng quy định, đúng thời gian.

Theo bà, dù người dân có vi phạm nhưng Ngân hàng Nhà nước cần xem xét, sửa lại quy định xử phạt hành chính cho hợp lý.

201805221425374159-To-3-CTQH-N-4077-3840-1540895727
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân.

"Phạt hành chính mà 6 - 9 tháng sau (kể từ thời điểm khám xét) mới ra quyết định. Bộ Công an, NHNN phải chỉ đạo xem xét vấn đề này; thực hiện đúng pháp luật nhưng cái gì chưa đúng, chưa hợp lý thì phải sửa cho dân nhờ", bà nói.

Dẫn số liệu còn hơn 11.710 tội phạm truy nã đang trốn ngoài vòng pháp luật, đại biểu Nguyễn Quang Tuấn - Giám đốc Viện tim Hà Nội đề nghị "Bộ trưởng Công an cho biết giải pháp nào để giảm mối nguy hại này?".

Bộ trưởng Công an Tô Lâm xác nhận đây là số lượng lớn. "Chúng tôi nhận thức rằng để như vậy sẽ gây hành vi nguy hiểm cho xã hội, ảnh hưởng kết quả điều tra tội phạm cũng như chưa đảm bảo sự nghiêm minh", Thượng tướng Tô Lâm nói.

Ông cho biết sẽ tăng cường công tác quản lý dân cư, cư trú, "nắm người, nắm hộ ngay từ cơ sở". Bộ Công an đang cải cách trong quản lý giấy tờ tuỳ thân để không thể làm giả giấy tờ; tăng cường thông tin về tội phạm, trước hết trong lực lượng, khi phát hiện người trốn truy nã thì thông báo rộng rãi.

"Trước đây có lực lượng chuyên trách truy nã nhưng không đủ sức bao quát toàn bộ nên vừa qua có sửa đổi, quy định theo hướng không có lực lượng chuyên trách mà đơn vị nào chịu trách nhiệm về đối tượng thì truy nã tới cùng", Bộ trưởng Tô Lâm nói.

Lực lượng công an cũng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng khác, tăng cường hợp tác quốc tế trong dẫn độ tội phạm; áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, phát động quần chúng phát hiện...

Chất vấn lại vụ bác sĩ Hoàng Công Lương

Đại biểu Nguyễn Quang Tuấn cũng nêu chất vấn liên quan đến vụ bác sĩ Hoàng Công Lương "có 3 lần thay đổi tội danh".

Về nội dung này, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí nói đây là vụ án phức tạp, gây hậu quả nghiêm trọng, làm chết 9 người.

"Đây là điều đáng tiếc, không mong muốn nhưng trách nhiệm của cơ quan tố tụng là phải chứng minh đúng bản chất của tội phạm. Trong quá trình tố tụng, cơ quan điều tra, viện kiểm sát và cả toà án xác định tội danh. Việc đánh giá chứng cứ, xác định khung hình phạt tối đa, tối thiểu có thể thay đổi khi xuất hiện những yếu tố tình tiết chứng cứ mới", ông Trí nói.

Ngoài ra, theo Viện trưởng Trí, trong quá trình điều tra, truy tố vụ án trên có những bị can phản cung, thay đổi lời khai; phát sinh một số tài liệu, chứng cứ có nghi vấn cần làm rõ nên việc điều chỉnh tội danh là để "đảm bảo đúng bản chất tội phạm, không làm oan người vô tội, không làm lọt tội phạm, nó cũng là lẽ đương nhiên với những vụ án phức tạp".

VTVKSNDTC LE MINH TRI 2s30
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí.

Tranh luận với Viện trưởng Trí về việc trả hồ sơ, yêu cầu điều tra bổ sung, Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Lê Thị Nga nói đây là việc mà pháp luật cho phép nhưng có giới hạn, có điều kiện vì liên quan đến thời hạn tạm giam, thời hạn áp dụng các biện pháp cưỡng chế tố tụng như hoãn xuất cảnh, kê biên, phong toả tài khoản và một số biện pháp hạn chế quyền công dân, ảnh hưởng đến quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

“Chính vì vậy, Quốc hội có nghị quyết 55 yêu cầu hạn chế đến mức thấp nhất việc trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung”, bà Nga nói.

Ngày 30/10, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân. Quốc hội đã nghe đại diện Chính phủ Báo cáo việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về hoạt động giám sát chuyên đề, chất vấn tại kỳ họp từ đầu nhiệm kỳ đến hết kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV; Chánh án TANDTC trình bày Báo cáo việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về hoạt động giám sát chuyên đề, chất vấn tại kỳ họp từ đầu nhiệm kỳ đến hết kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV;...

Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp khẳng định, Viện kiểm sát trả hồ sơ cho cơ quan điều tra nhiều chứng tỏ chất lượng điều tra còn hạn chế, toà án mà trả hồ sơ cho Viện kiểm sát nhiều chứng tỏ chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra còn hạn chế. Báo cáo của Uỷ ban Tư pháp cho thấy số lượng vụ án mà Toà trả lại Viện kiểm sát nhiều gấp hai lần số vụ Viện kiểm sát trả hồ sơ cho cơ quan điều tra.

Bà Nga dẫn chứng, vụ bác sĩ Hoàng Công Lương, sau khi toà án trả hồ sơ thì Viện kiểm sát phải chuyển cơ quan điều tra khởi tố thêm 2 bị can là Hoàng Đình Khiếu và Trần Văn Thắng; điều này chứng tỏ trong giai đoạn truy tố đã bỏ lọt người phạm tội.

Hàng loạt câu hỏi nóng liên quan đến lĩnh vực giáo dục như có nên “đổi mới chương trình SGK khi chưa có sự chuẩn bị về nhân lực, người dạy”, hay "công trình xây dựng sai phép tràn lan nhưng không thấy bóng dáng người đứng đầu ngành xây dựng"... đã được các đại biểu gửi đến lãnh đạo ngành vào cuối phiên, tuy nhiên đã hết thời gian làm việc. Quốc hội tiếp tục hoạt động chất vấn trong sáng mai 31/10.

Minh Giang (t/h) / Theo Vnexpress, Quochoi.vn