(NĐ&ĐS) - Trong khi tiền lẻ, tiền mới tại ngân hàng khan hiếm, người có nhu cầu đang phải chịu mức phí chênh lệch 70-100% khi đổi bên ngoài thị trường chợ đen.

Càng về cuối năm nhu cầu đổi tiền mới, tiền lẻ càng đắt khách, nhất là tiền mệnh giá nhỏ từ 10.000 đồng trở xuống. Tuy nhiên, việc đổi tiền mới, tiền lẻ tại các ngân hàng quá khó khăn trong khi tại chợ đen thì người dân phải chịu giá cắt cổ.

Theo ghi nhận, không nhiều ngân hàng khi được đề nghị đổi tiền lẻ mới với số lượng lớn có thể đáp ứng được nhu cầu của khách. Nhân viên một số phòng giao dịch ở Hà Nội khi được hỏi đều cho câu trả lời "không đủ tiền lẻ để đổi".

Chị N, nhân viên ngân hàng cho biết thời gian gần đây, có rất nhiều người dân tới ngân hàng chị đề nghị đổi tiền lẻ và tiền mới.

"Chủ yếu người dân muốn đổi tiền mới với mệnh giá 10.000 đồng, 20.000 đồng, tuy nhiên chi nhánh mình cũng phải từ chối vì không đáp ứng được", chị N. cho biết

Theo tìm hiểu, các năm trước, ngân hàng vẫn đáp ứng được nhu cầu người dân vào đổi tiền. Tuy nhiên, năm nay tiền lẻ khan hiếm ở cả bên trên, chi nhánh khó có thể xoay xở được. Riêng với tiền mệnh giá từ 5.000 đồng trở xuống thì ngân hàng hoàn toàn không có để cung ứng.

Chị A., nhân viên một phòng giao dịch của ngân hàng khác, cũng cho biết ngân hàng của chị rất khan hiếm tiền lẻ. "Vài ngày gần đây, người dân tới phòng giao dịch với nhu cầu đổi tiền mệnh giá 2.000 đồng và 5.000 đồng số lượng không quá lớn, nhưng ngân hàng cũng phải từ chối ngay vì không có để đổi", chị A. cho biết.

11-tien-le-2_pray
Người dân phải chịu phí 80-100% khi đổi tiền với mệnh giá nhỏ ở bên ngoài chợ đen.

Lý giải về việc ngân hàng không đổi tiền lẻ mới cho khách hàng, tổng giám đốc một ngân hàng thừa nhận, Tết năm nay Ngân hàng Nhà nước (NHNN) không in thêm tiền lẻ mới mệnh giá dưới 5.000 đồng. Từ đó các ngân hàng không thể đáp ứng nhu cầu đổi tiền lẻ mới cho khách hàng tăng cao dịp sát Tết.

“Chỉ có những khách hàng hiện đang có quan hệ tín dụng với các ngân hàng tới rút lương thì chúng tôi có thể sắp xếp phân bổ tiền mới nhưng số lượng cũng rất ít” - vị tổng giám đốc trên nói.

Trong khi ngân hàng không đủ tiền mới đổi cho doanh nghiệp, người dân thì ở ngoài thị trường tự do lại rất nhộn nhịp. 

Chủ một đầu mối đổi tiền lẻ tại khu vực Cầu Giấy, Hà Nội cho biết, anh có thể cung cấp tiền mới 100%, nguyên seri mệnh giá từ 200 đồng trở lên.

Tuy nhiên, mức phí đổi với mệnh giá từ 50.000 đồng trở lên là 5,3 triệu "ăn" 5 triệu đồng. Với mệnh giá 10.000 đồng đến 50.000 đồng, phí chênh lệch chiếm 10-18%, số lượng nhiều thì phí đổi sẽ rẻ hơn. Đầu mối của anh chỉ đổi tối thiểu là 1 thếp (mỗi thếp là 100 tờ).

Đầu mối này cho biết, mệnh giá càng nhỏ chênh lệch sẽ càng lớn. Với 5.000 đồng, chênh lệch là 15%, tiền 1.000-2.000 đồng chịu phí 30-40%. Riêng tiền mệnh giá 200-500 đồng, phí sẽ là 100%, đổi số lượng lớn có thể giảm còn 70%. 

Mạng xã hội cũng nhộn nhịp đổi tiền

doi-tien-le-mat-phi-toi-400---500-khach-hang-can-than-trong-2-1512357039-743-width700height524
Ảnh minh họa

Dịch vụ đổi tiền lẻ ngày Tết không chỉ diễn ra sôi nổi “trên từng góc phố” mà trên mạng xã hội cũng khá “tấp nập”. Nhiều mạng xã hội đều có các trang đổi tiền lẻ như trên Facebook, Zalo, Google+, Linked in... Thậm chí không ít người còn nhận được cả nhắn tin quảng cáo đổi tiền. Chỉ đánh cụm từ “đổi tiền lẻ” trên Facebook, Google là có thể tìm thấy hàng chục ngàn địa chỉ đổi tiền lẻ. Giá đổi thường là 10 “ăn” 8. Các mệnh giá tiền sẵn có để phục vụ người đổi cũng rất phong phú. Từ 500, 1.000 đồng đến 5.000, 10.000 đồng, 100.000 đồng đều có.

Trang Facebook “Đổi tiền lẻ tết”, trên đó ghi rõ đầy đủ thông tin số điện thoại để người thăm có thể tiện liên lạc nếu như có nhu cầu đổi tiền. Qua những trao đổi của chủ trang với khách hàng, chúng tôi thấy, mệnh giá tiền 500 đồng, 1.000 đồng sẽ mất đến 50% tiền phí. Với mệnh giá 2.000 đồng là 25%, mệnh giá 5.000 đồng là 14%, mệnh giá 10.000 đồng và 20.000 đồng là 10%.

Trang web này cũng khẳng định đảm bảo số tiền mới, seri đẹp, đổi bao nhiêu cũng có và nếu khách hàng có nhu cầu thì sẽ được chuyển tiền đến tận nơi. 

Xử lý người kinh doanh đổi tiền trên mạng

Trên mạng xã hội, việc đổi tiền được rao công khai, cần bao nhiêu cũng có. Tuy nhiên, NHNN vừa yêu cầu các đơn vị trực thuộc phối hợp với Chi cục Quản lý thị trường, công an thành lập các đoàn kiểm tra để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật các trường hợp kinh doanh tiền mệnh giá nhỏ trái phép tại khu di tích, đền chùa, lễ hội hoặc kinh doanh đổi tiền trên mạng.

NHNN cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài sử dụng tiền mới được điều chuyển từ NHNN cho khách hàng để đáp ứng nhu cầu thanh toán của nền kinh tế; hạn chế tối đa sử dụng tiền mặt vào các mục đích đi lễ, mừng tuổi làm ảnh hưởng đến hoạt động lưu thông tiền mặt. Đồng thời phải duy trì dịch vụ ngoại hối thu đổi ngoại tệ phục vụ nhu cầu của du khách nước ngoài trong ngày nghỉ Tết.

Theo Nghị định 96 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, những trường hợp đổi tiền lẻ trái phép có thu phí nếu bị phát hiện sẽ bị phạt 20-40 triệu đồng.

Bổ sung 30.000 tỉ đồng cho TP.HCM

Tính đến tháng 11/2017, Cục Phát hành và kho quỹ NHNN đã bổ sung cho NHNN Chi nhánh TP.HCM khoảng 33.000 tỉ đồng có mệnh giá trên 10.000 đồng và 500 tỉ đồng mệnh giá dưới 10.000 đồng để điều hòa lưu thông tiền mặt trên địa bàn.

Thùy Linh (t/h)