Mỗi ngày thị trường Hà Nội cần khoảng 800 - 1.000 tấn thịt các loại, 2.500 - 3.000 tấn rau quả các loại, 350 - 400 tấn thủy hải sản tươi sống và chế biến. Tuy nhiên, hiện nay, sản xuất nông nghiệp của Hà Nội mới đáp ứng được 40-60% nhu cầu, số còn lại được nhập khẩu và cung cấp từ các tỉnh khác. Bởi vậy, việc quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm (ATTP) chưa được chặt chẽ, dẫn đến nguy cơ mất ATTP cao, lòng tin người tiêu dùng giảm.

Anh an toan thuc pham
Người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm rõ nguồn gốc.

Khó nhận biết thực phẩm sạch bằng mắt thường

Thực tế, các loại thực phẩm sạch hiện nay như rau quả, thịt cá, gạo… chỉ do các doanh nghiệp tự gắn mác, chưa có sự kiểm chứng, khẳng định của cơ quan có chức năng song lại đắt hàng bởi trào lưu của người tiêu dùng. Vì thế, nhiều người chấp nhận trả giá cao để mua được sự an toàn. Và mặc dù chấp nhận giá cao nhưng đa số người sử dụng thực phẩm sạch hiện nay vẫn chỉ biết trông chờ vào sự may rủi, có chăng cũng chỉ là sự nhận biết, chọn lựa bằng cảm quan.

Chị Ngân (ở Trung Hòa, Cầu Giấy) chia sẻ: Thường thì mình hay đi chợ vào sáng sớm dễ mua đồ tươi hơn, thật sự khó phân biệt thịt có sử dụng chất này, chất kia hay không, nhưng theo kinh nghiệm khi chọn thịt thì mình chọn thịt có màu đỏ tươi, cầm vào có độ dẻo, mỡ dày và trắng. Mình mua quen của một chị, hôm nào có lợn ngon thì chị gọi và mình mua nhiều để ăn dần. Trong thời buổi “vàng thau lẫn lộn”, người tiêu dùng chỉ còn biết phó mặc sự an toàn của mình cho lương tâm của người bán hàng.

Chia sẻ về vấn đề nhận biết thực phẩm sạch, ông Trần Quang Trung, nguyên Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết: “Bằng mắt thường thì khó có thể nhận biết được đâu là thực phẩm an toàn. Chẳng hạn như miến, người ta hay tẩy trắng, nhuộm màu nên có màu bất thường và người tiêu dùng có thể dựa vào đó để nhận biết được, còn với những thực phẩm khác thì chịu. Để có thực phẩm an toàn, cái cần phải quan tâm là nguồn gốc, xuất xứ của thực phẩm ấy. Tốt nhất, người tiêu dùng nên chọn những sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, ở những địa chỉ có uy tín”.

Cần kiểm soát ngay từ gốc

Theo báo cáo, từ đầu năm đến nay, Hà Nội đã kiểm tra trên 90.000 lượt cơ sở, phát hiện 15.571 cơ sở vi phạm ATTP, phạt tiền 4.400 cơ sở với số tiền phạt hơn 24 tỷ đồng. Ngoài ra, Hà Nội cũng đã thành lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của người dân và cơ quan báo chí về ATTP, đã xử lý dứt điểm 38 thông tin báo nêu về mất ATTP. Bên cạnh đó, triển khai hiệu quả Đề án Thí điểm thanh tra ATTP cấp xã, phường, quận, huyện.

Nói về công tác kiểm tra, ông Nguyễn Đắc Lộc, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, chia sẻ: “Chúng tôi kiểm tra khâu lưu thông và luôn trăn trở làm thế nào để truy xuất được chất lượng sản phẩm, nguồn gốc sản phẩm. Nhưng đây thực sự là vấn đề rất khó, vì đã bị phân tán nhỏ lẻ... Một vài mẫu hành, rau rất nhỏ mà chúng tôi kiểm tra có vi phạm nhưng quay về xử lý vi phạm lại rất khó và chế tài chưa đủ sức răn đe. Ngay trong luật cũng có một vài nghị định và luật vênh nhau”.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An, nguyên đại biểu quốc hội cho biết: Hà Nội vẫn còn tồn tại một số vấn đề về ATTP, nhiều nhà vẫn trồng rau, nhưng nỗi lo thực phẩm bẩn vẫn thường trực. Dân vẫn chưa thực sự tin thực phẩm ngay cả trong hệ thống siêu thị. Chế tài xử phạt chưa nghiêm mặc dù kiểm tra, thanh tra khá tốt. Thành phố Hà Nội nên có quỹ hỗ trợ cho người sản xuất rau sạch, chăn nuôi an toàn, tổ chức lại thị trường tiêu thụ. Kiến nghị các ngành truyền thông phát hiện trúng, đúng và tôn vinh các cơ sở an toàn, phối hợp các vùng, tỉnh để quy hoạch chung về an toàn thực phẩm.

Ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội  bày tỏ đồng ý với ý kiến của Tiến sĩ Bùi Thị An là cần kiểm soát ngay từ gốc, hàng nhập khẩu phải được kiểm soát ngay từ biên giới. Tôi sang chợ của Đài Loan thấy hàng hóa họ cứ vào chợ là kiểm tra, nếu bắp cải có vấn đề là hủy toàn bộ. Sang Nhật Bản mới thấy, một bà nông dân bán rau mùi còn dán cả mác an toàn kỹ thuật cho sản phẩm của họ".

Theo ông Phú, ý thức và kỷ luật thị trường của nước mình còn kém. Do vậy, cần giải pháp để nâng cao vấn đề này. Bên cạnh đó, đội ngũ thanh kiểm tra thường xuyên đi làm cần phải được chu cấp, thường xuyên trang bị kiến thức. Nguy hiểm lớn nhất là người tiêu dùng lo không biết đâu là thực phẩm sạch hay không. Chúng ta phải tạo thành chuỗi từ sản xuất tới bán lẻ, tổ chức sản xuất sạch và tổ chức chuỗi thực phẩm an toàn sạch ngay từ đầu. Sức chúng ta có hạn nên chúng ta nên tập trung vào rau sạch và chăn nuôi, làm dứt điểm và nhân rộng ra, chứ không làm theo phong trào.

Nguyên Hạnh / NĐ&ĐS