(NĐ&ĐS) - Mặc dù hồ sơ dự án nêu rõ trùng tu, tôn tạo hệ thống Hộ thành hào Huế nhưng các đơn vị liên quan làm không đúng yêu cầu khiến 1km bờ kè Hộ thành hào không còn như nguyên bản…

Tu bổ theo kiểu “đập đi làm lại”?

Hộ thành hào được triều Nguyễn xây dựng vào năm 1832 bằng đá gan gà với kỹ thuật xếp đá không sử dụng vữa kết dính có tổng chiều dài hơn 10km. Sau gần 200 năm, công trình bị xuống cấp nên được UBND tỉnh phê duyệt dự án trùng tu và tôn tạo.

Tháng 9/2018, Cục Di sản văn hóa thuộc Bộ VH-TT&DL có công văn gửi cho Trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế về việc thỏa thuận thiết kế bản vẽ thi công tu bổ, tôn tạo hệ thống kè Hộ thành hào mặt nam Kinh thành Huế.

Cục Di sản văn hóa đề nghị Trung tâm này lựa chọn một số đoạn kè còn tốt (được xây dựng bằng kỹ thuật truyền thống, đảm bảo kích thước và ổn định khả năng chịu lực) để gia cố chân móng, tu bổ theo hiện trạng. Hồ sơ dự án nêu rõ yêu cầu: Gia cường hợp lý để phù hợp với điều kiện hiện tại, đặc điểm văn hóa, giữ gìn tái hiện không gian văn hóa lịch sử. Về phương án bảo tồn, ưu tiên giá trị nổi bật, bảo tồn được yếu tố gốc tối đa.

Mặc dù đã có yêu cầu từ Cục Di sản văn hóa nhưng Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế lại làm không đúng như thiết kế ban đầu. Lớp đá gan gà bờ kè của Hộ thành hào cũ với chiều dài hơn 1km đã bị người ta dùng xe cơ giới múc đi. Sau khi lớp đá gan gà cũ được dỡ bỏ, người ta đã dùng đá granit cùng xi măng để xây nên lớp bờ kè mới, hoàn toàn không giống với nguyên bản của công trình này, khiến dư luận không đồng tình.

1
Đoạn bờ kè Hộ thành hào khi chưa được tu bổ. (Ảnh: ND)

Ông Phan Văn Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, cũng thừa nhận còn một số thiếu sót trong việc thi công công trình này. Về giải pháp xử lý, ông cho biết, Trung tâm sẽ tăng cường nhân lực cho việc giám sát; chọn triệt để các tảng đá cũ để sử dụng lại, những địa điểm nào còn có thể bảo tồn được sẽ có những đánh giá, đánh dấu cụ thể; yêu cầu đơn vị thi công sử dụng đúng công cụ khi thi công công trình.

Ông Tuấn còn cho biết, hiện việc tu bổ đã tạm dừng để thẩm định lại toàn bộ công trình này và sẽ có báo cáo về vụ việc.

2
Lớp bờ kè Hộ thành hào hoàn toàn mới sau khi được đơn vị thi công làm lại trái với thiết kế ban đầu (Ảnh: ĐD)

Lãnh đạo tỉnh yêu cầu báo cáo

Họa sĩ Trần Thanh Bình – Nguyên giảng viên Trường Đại học Nghệ thuật Huế là thành viên Hội đồng tham vấn các nhiệm vụ Khoa học và nghệ thuật của Trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế cho rằng, việc thi công phải hạn chế tối đa làm mới bằng cách tìm lại những loại gạch cũ và cố gắng áp dụng phương pháp xếp khan để đảm bảo quy trình, kỹ thuật của di tích.

 “Việc áp dụng những công nghệ hoặc cơ giới ở một số công trình di tích là phải hạn chế tối đa, dù biết một số việc phải cần đến những phương tiện này. Tuy nhiên, trong khi bờ kè còn nguyên thì không nên dùng cơ giới mà phá, không được làm như thế với di tích. Việc tác động trực tiếp vào bờ kè đang có để phá ra và xây lại là điều không ai chấp nhận được”.

Sau  khi sự việc xảy ra, ông Phan Ngọc Thọ - Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế đã yêu cầu  giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế rà soát các thủ tục, quá trình đánh giá, quy trình thi công để báo cáo lên UBND tỉnh.

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Nhân đạo và Đời sống ngày 18/4, bà Trần Thị Hoài Trâm – Chánh Văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế cho biết, hiện bà vẫn chưa nắm được việc Trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế đã báo cáo sự việc lên UBND tỉnh hay chưa và hẹn phóng viên ngày thứ 6 sẽ cung cấp thông tin cho báo chí.

Đình Duy – Tuấn Tài