(NĐ&ĐS) - Thời gian gần đây, thật không khó để chúng ta nhận thấy khí hậu Việt Nam đang ngày càng biến đổi khắc nghiệt hơn. Mưa lớn kéo dài, ô nhiễm không khí, lũ quét, sạt lở đất… ở nhiều địa phương, đặc biệt là khu vực miền Trung – Tây Nguyên là những biểu hiện rõ ràng nhất. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là doanh nghiệp được giao rừng chưa thực hiện tốt công tác bảo vệ rừng, trồng rừng phủ xanh đồi trọc.

Doanh nghiệp “vẽ” dự án

Nói về tình trạng hàng chục doanh nghiệp (DN) nhận dự án xong không làm, hoặc làm không đúng theo giấy phép, để mất rừng, bị xâm lấn trái phép, ông Võ Danh Tuyên, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Lâm Đồng cho rằng, do năng lực của các DN hạn chế, nhưng xây dựng dự án quá lớn, vượt quá khả năng đầu tư, cũng có trường hợp xin dự án với mục đích chiếm giữ, chờ cơ hội để sang nhượng. Nhân lực quản lý bảo vệ chưa tốt, dẫn đến một số dự án để mất rừng, phá rừng, lấn chiếm trái phép. Bên cạnh đó, có các DN đầu tư sau khi nhận được giấy phép đầu tư đã quyết định cho thuê lại đất, nên công tác quản lý, bảo vệ rừng trên khu vực đất thuê không tốt, để xảy ra tình trạng chặt phá rừng, lấn chiếm đất rừng trái pháp luật.

Theo thống kê, trong số 189 dự án bị thu hồi (tổng diện tích thu hồi 28.218ha) trên toàn tỉnh Lâm Đồng, có 157 dự án (diện tích 25.324ha) thu hồi toàn bộ, và 32 dự án (2.803ha) bị thu hồi một phần. Cùng với việc thu hồi dự án, UBND tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu các DN bồi thường thiệt hại tài nguyên rừng số tiền hơn 219 tỷ đồng.

an-phu-dong-3
Ông Nguyễn Ngọc Thành bên 03 ha cà phê của gia đình ông bị chặt phá

Năm 2010, Công ty TNHH An Phú Nông (Địa chỉ: 158 Trần Phú, phường Lộc Sơn, TP. Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng do bà Bùi Thị An làm Giám đốc) được Nhà nước cho thuê đất trả tiền hàng năm, thuộc thửa đất số 6, tờ bản đồ 100004, tổng diện tích 140 ha (trong đó: 137 ha đất rừng sản xuất, 5.000 m2 đất cơ sở sản xuất kinh doanh, 5.000 m2 đất có mặt nước chuyên dùng và 14.000 m2 đất nông nghiệp khác); địa chỉ thửa đất thuộc Tiểu khu 443, xã Lộc Phú, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng; thời hạn sử dụng đến ngày 19/3/2059. Ngày 13/04/2010 Công ty TNHH An Phú Nông (Công ty An Phú Nông) đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BA 010578. Để thực hiện dự án trồng rừng, quản lý bảo vệ rừng và sản xuất nông lâm kết hợp.

Thực tế ở đây, như Công ty An Phú Nông cho các hộ nông dân thuê lại với hình thức hợp tác đầu tư, phân chia lợi nhuận trên đất để trồng Cà phê, Bơ, khoai lang…đã xé nát hết cả cánh rừng thông tồn tại hàng chục năm. Còn việc trồng rừng cơ bản chỉ thể hiện trong văn bản báo cáo, còn thực tế qua 9 năm giao đất, cần kiểm tra xem công ty này đã trồng được bao nhiêu héc ta rừng. Sự việc trên đã xảy ra và tồn tại rất nhiều năm qua tại dự án của Công ty An Phú Nông nhưng UBND tỉnh Lâm Đồng vẫn chưa thanh kiểm tra và xử lý.

an-phu-nong
Ông Lày Quang Dẩu và Công ty An Phú Nông đã ký kết Hợp đồng hợp tác đầu tư trồng rừng, bảo vệ rừng và sản xuất nông lâm kết hợp 

Ngày 08/12/2014, Công ty An Phú Nông và ông Lày Quang Dẩu đã ký kết Hợp đồng hợp tác đầu tư trồng rừng, bảo vệ rừng và sản xuất nông lâm kết hợp tại Văn phòng Công chứng Đỉnh Việt. Các bên thỏa thuận: Công ty An Phú Nông sẽ góp 20 ha đất rừng tại một phần khoảnh số 7, 11 Tiểu khu 443, xã Lộc Phú, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng để quản lý bảo vệ rừng, sản xuất nông lâm kết hợp; ông Lày Quang Dẩu sẽ đầu tư toàn bộ vốn bao gồm giống cây trồng, chăm sóc, bảo vệ, thu hoạch và phải trả cho công ty An Phú Nông tỷ lệ 0,5% giá trị lợi nhuận thu được.

an-phu-nong-1
Hợp đồng ủy quyền giữa, ông Lày Quang Dẩu và bà Nguyễn Thị Sáng 

Vì công việc khó khăn, phải đi lại nhiều, ông Lày Quang Dẩu không tiện để thực hiện việc canh tác đối với diện tích đất đã được giao theo Hợp đồng hợp tác với công ty An Phú Nông. Ngày 12/02/2016, ông Lày Quang Dẩu có lập bản Hợp đồng lao động với nội dung giao lại cho 02 hộ Nguyễn Ngọc Thành và mẹ là Nguyễn Thị Sáng, tổng diện tích đất là 3,4 ha tại khoảnh 7, 11 tiểu khu 443; công việc là canh tác trồng rừng, bảo vệ rừng và trồng cây nông nghiệp dưới tán rừng; về phần trăm lợi nhuận các bên đã tự thỏa thuận. Bên cạnh đó, các bên căn cứ vào Hợp đồng hợp tác với Công ty An Phú Nông để ký Hợp đồng ủy quyền. Cụ thể: Ngày 22/12/2017, ký Hợp đồng ủy quyền số 28 tại UBND xã Tân Lâm, ông Lày Quang Dẩu ủy quyền cho ông Nguyễn Ngọc Thành; Ngày 18/4/2018, ông Dẩu tiếp tục lập Hợp đồng ủy quyền số 25 với bà Nguyễn Thị Sáng tại UBND xã Tân Lâm. Hai hợp đồng trên có nội dung: Được trông coi, quản lý, chăm sóc, đầu tư diện tích 3,4 ha trong phần đất 20 ha của Công ty An Phú Nông và góp vốn đầu tư thực hiện đúng theo nội dung Hợp đồng hợp tác đầu tư  ngày 08/12/2014. Thời hạn ủy quyền là 41 năm.

an-phu-dong-4
Hợp đồng ủy quyền tại UBND xã Tân Lâm, ông Lày Quang Dẩu ủy quyền cho ông Nguyễn Ngọc Thành

Tuy nhiên, ngày 04/9 vừa qua, Công ty An Phú Nông huy động trên 50 người đã chặt phá toàn bộ cây trồng trên đất của hộ bà Sáng và anh Thành. Chia sẻ với phóng viên, bà Sáng nghẹn ngào giãi bày: Chúng tôi là những người dân, quanh năm chân lấm tay bùn, cuộc sống mưu sinh chủ yếu dựa vào nương rẫy cà phê. Cả gia đình chúng tôi làm lụng vất vả, chắt chiu dành dụm đầu tư được 03 héc ta. Bao nhiêu công sức chăm bón, dọn cỏ, vun xới đất đai, tỉa cành, tưới nước cho cây… chỉ mong được đến ngày thu hoạch. Vậy mà, sau một đêm, bao nhiêu mồ hôi công sức, hy vọng của cả gia đình bỗng chốc bị hủy hoại ngay trước mắt chúng tôi.

Bà Sáng và anh Thành cũng cho biết, trước đó, tại UBND xã Lộc Phú, họ đã cung cấp toàn bộ giấy tờ về việc sử dụng đất cho bà An và suốt trong 4 năm sử dụng canh tác, trồng trên 5.000 cây trồng các loại đã 4 năm tuổi, bà An hoàn toàn không có ý kiến gì và gia đình anh Thành cũng không bị xử lý về hành vi xâm chiếm đất rừng. Tại sao, giờ phía Công ty lại hành xử theo kiểu bất chấp pháp luật, xâm phạm tài sản chặt phá cây của các hộ (!?).

Ang Ngô Đức Thanh bên 2 ha cà phê bị chặt phá 

Tương tự, hộ anh Ngô Đức Thanh (sinh năm 1984, địa chỉ: 42 Đoàn Thị Điểm, thôn Thanh Xuân 1, xã Lộc Thanh, TP. Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng) có nhận chuyển nhượng khoảng 3 héc ta đất trống thuộc Tiểu khu 443, xã Lộc Phú, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng của ông Bùi Văn Tú với giá 600 triệu đồng, để canh tác trồng cây cà phê. Nguồn gốc diện tích đất này do ông Tú khai hoang mà có. Sau khi nhận chuyển nhượng, gia đình ông Thanh đã thực hiện canh tác, sản xuất, thu hoạch cà phê, thậm chí còn xây dựng một căn nhà trên đất cho đến nay mà không có bất kỳ ai tranh chấp hay có ý kiến gì.

Vào lúc 7h00 ngày 04/9/2019, một nhóm nhân viên Công ty An Phú Nông đến thửa đất của ông Thanh để chặt phá cây trồng. Bà An cũng có mặt tại đây. Kỳ lạ thay, hành vi của nhóm người phía công ty lại được lực lượng chức năng hỗ trợ thực hiện với lý do: hỗ trợ doanh nghiệp giải tỏa mặt bằng, trả lại diện tích đất lâm nghiệp bị lấn chiếm trái phép.

Những khoảnh cây cối mà cả gia đình ông Thanh đã bỏ biết bao nhiêu mồ hôi, công sức để trồng trọt, chăm bón gần đến ngày thu hoạch (cà phê đã được 3 năm tuổi) thì bị người ta chặt phá, hủy hoại không thương tiếc. Xót của, ông Thanh quay clip để làm bằng chứng thì bị lực lượng chức năng khống chế, còng tay lại giải về UBND xã…

Qua những sự việc trên, thiết nghĩ UBND tỉnh Lâm Đồng cần có cơ chế quản lý tốt hơn, rà soát chặt chẽ việc canh tác đất rừng, thẩm định năng lực doanh nghiệp trước khi cho thuê đất với diện tích lớn trong thời gian dài để tránh xảy ra tình trạng người than khóc, kẻ hả hê thu lợi như trên. Cần kiểm tra, làm rõ việc sử dụng khai thác tài nguyên rừng của Công ty An Phú Nông.

Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc về sự việc này và thông tin đến bạn đọc.

Q.Đạt - A.Q