(NĐ&ĐS) - UBND huyện Phúc Thọ cũng rất gắt gao khi ra văn bản kiểm tra, xử lý theo báo cáo của UBND xã Cẩm Đình. Thế nhưng, “cát tặc” thì hay hoạt động về đêm còn “chỉ đạo” kiểm tra lại vào ban ngày.

Bất chấp việc TP. Hà Nội từng ban hành hàng loạt văn bản yêu cầu xử lý nghiêm nạn khai thác cát trái phép, trong đó quy trách nhiệm cho người đứng đầu địa phương khi để cát tặc xảy ra, từ nhiều tháng qua, vấn nạn “cát tặc” tại huyện Phúc Thọ vẫn cứ tiếp diễn.

cat-tac-1
Hàng đêm, những con “tàu cuốc ma” vẫn ngang nhiên rút ruột sông Hồng như thể chính quyền địa phương “không quan tâm”.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Nhiều tháng qua, nạn khai thác cát trái phép trên sông Hồng tại huyện Phúc Thọ, Hà Nội vẫn có diễn biến hết sức phức tạp, gây thất thoát tài nguyên, làm sạt lở bãi bờ nông nghiệp, phá vỡ khả năng bồi đắp theo dòng chảy tự nhiên... ảnh hưởng trực tiếp tới phát triển canh nông và tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Bằng chứng là sau nhiều đêm theo dõi và ghi nhận tại xã Cẩm Đình của PV Báo điện tử Nhân đạo và Đời sống cho thấy, việc khai thác cát trái phép vẫn diễn ra một cách công khai, rầm rộ. Người dân ai cũng hiểu một điều rằng, lợi nhuận từ cát lậu mang lại là rất lớn, trong khi đây được coi là tài nguyên quốc gia, được Chính phủ đặc biệt quan tâm và thường xuyên chỉ đạo các tỉnh thành phải quản lý và sử dụng nghiêm túc.

Tuy nhiên, có một thực tế đáng buồn là tại huyện Phúc Thọ, chính quyền cấp xã càng báo cáo nhiều, cát tặc càng ra sức hoạt động. Tại đây, các đối tượng “cát tặc” huy động nhiều máy móc và tàu thuyền cỡ lớn, hoạt động rầm rập suốt đêm từ tháng này qua tháng khác như thể không có sự tồn tại của chính quyền sở tại, gây nhiều bất bình trong nhân dân địa phương.

Qua liên hệ làm việc với Công an huyện Phúc Thọ, một cán bộ tại đây cho biết, đơn vị có nắm bắt được tình hình khai thác cát tại xã Cẩm Đình. Mặc dù biết rõ thời gian, địa điểm các đối tượng khai thác cát trái phép, tuy nhiên do địa bàn rộng, lực lượng lại mỏng, phương tiện ra kiểm tra không có nên nhiều khi không thể làm gì được.

Bên cạnh đó, các đối tượng khai thác cát trái phép hiện nay hoạt động cũng rất tinh vi, manh động khi thường xuyên cắt cử người theo dõi lực lượng chức năng khiến hoạt động kiểm tra, xử lý không được hiệu quả.

Theo tìm hiểu của PV, CA huyện Phúc Thọ từng báo cáo kết quả xử lý tình trạng khai thác cát trái phép lên Công an Thành phố, trong báo cáo có đề cập một số điểm khác ngoài Cẩm Đình xuất hiện từ 10 đến 15 tàu cuốc, tàu sang mạn các loại không có số hiệu, ký hiệu thường xuyên có biểu hiện hoạt động khai thác cát vào khoảng thời gian từ 22h đêm đến khoảng 4h sáng hôm sau…

Điều này cho thấy, không riêng gì tại xã Cẩm Đình mà tại nhiều xã khác, tình trạng khai thác cát đang diễn ra hết sức nhộn nhịp và công khai, mặc cho hàng loạt ý kiến phản ánh của người dân suốt từ nhiều tháng nay.

cat-tac-2
Trách nhiệm của lãnh đạo địa phương đến đâu khi để cát tặc ngang nhiên lộng hành?

Gắn trách nhiệm rồi, xử lý thì…chưa

Trước đó, để quyết liệt ngăn chặn tình trạng vi phạm trong khai thác cát, sỏi lòng sông và tập kết, kinh doanh trái phép cát, sỏi, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã ký nhiều văn bản yêu cầu các Sở, ngành, UBND các quận, huyện phải có biện pháp ngăn chặn và xử lý dứt điểm, quy trách nhiệm cho người đứng đầu cơ quan khi để “cát tặc” xảy ra.

Tại Quyết định 1393/QĐ-UBND ngày 21/3/2018 của UBND TP Hà Nội “Ban hành Phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên thành phố Hà Nội”, có nêu: Khi phát hiện tình trạng khai thác, chế biến, tàng trữ, vận chuyển khoáng sản trái phép, UBND quận, huyện, thị xã phải chỉ đạo và cử lực lượng chức năng thực hiện các biện pháp ngăn chặn, xử lý kịp thời theo đúng thẩm quyền, trách nhiệm được giao…

Thông báo số 111/TB-VP ngày 18/4/2019, UBND TP chỉ đạo các Sở, ngành, quận, huyện kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm tình trạng khai thác cát trái phép trên các dòng sông. Gắn trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan công an trong việc ngăn chặn, xử lý tình trạng khai thác cát trái phép. Bí thư cấp ủy, Chủ tịch UBND và Trưởng Công an các quận, huyện, thị xã chịu trách nhiệm trước Thành ủy, UBND Thành phố về tình trạng khai thác cát trái phép xảy ra trên địa bàn, làm thất thoát nguồn tài nguyên, khoáng sản của đất nước, gây bức xúc trong nhân dân, xã hội.

Trong quá trình liên hệ làm việc với phía Công an huyện Phúc Thọ, PV cũng đã cung cấp một số ký hiệu tàu khai thác trái phép tại đây. Việc Công an huyện xử lý “cát tặc” cũng rất khó khăn bởi lý do là không có phương tiện hỗ trợ. Còn Đội CSGT số 1 đường Thủy – Phòng CSGT Hà Nội, phải chăng cũng ít khi Đội tiến hành tuần đêm nên nạn “móc ruột” lòng Sông vẫn có điều kiện diễn ra nhộn nhịp... (?).

Mới đây, ngày 10/9/2019, UBND TP. Hà Nội đã ban hành văn bản số 3916/UBND-ĐT, trong đó có nêu xử lý nghiêm trách nhiệm người đứng đầu chính quyền địa phương để xảy ra hoạt động khai thác khoáng sản trái phép kéo dài nhưng không xử lý, khai thác trái phép gây hậu quả nghiêm trọng.

Qua đây có thể thấy, trách nhiệm của các cấp, các ngành trong quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản đã được quy định rất rõ ràng. Vì vậy, đối với những tổ chức, cá nhân lơ là, thiếu trách nhiệm thì cần xử lý nghiêm, trong đó có người đứng đầu địa phương.

Tuy nhiên, với những gì đang xảy ra tại xã Cẩm Đình, liệu Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ có thể “bình an vô sự”, khi mà tình trạng khai thác cát trái phép tại đây đang diễn ra hết sức công khai, không chỉ có người dân nắm bắt được tường tận mà chính quyền và cơ quan chức năng cũng đã biết.

Việc Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ yêu cầu các lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý dứt điểm tình trạng khai thác cát trái phép tại xã Cẩm Đình cách đây 2 tháng, thời điểm kiểm tra lại là 3h chiều và chỉ trong có một ngày có thể thấy rõ sự “quyết liệt” đến mức nào của lãnh đạo huyện Phúc Thọ, vì sau khi kiểm tra, hoạt động khai thác cát trái phép “đâu lại vào đấy”, đoạn sông Hồng chảy qua xã Cẩm Đình về đêm lại bị hàng chục chiếc tàu cuốc và tàu hút dàn trận “móc ruột”.

Với những gì đang diễn ra, phải chăng chính quyền huyện Phúc Thọ đang “bất lực” trước tình trạng khai thác cát trái phép? Lãnh đạo địa phương này đến bao giờ mới phải chịu trách nhiệm theo tinh thần chỉ đạo quyết liệt của Chủ tịch UBND Thành phố trước đó?

(Còn nữa…)

Tuấn Anh – Nguyên Hà – Hồng Quảng