(NĐ&ĐS) - Tàu cuốc, tàu hút cát thi nhau “đục khoét” sông Hồng một cách công khai. Mỗi đêm, hàng nghìn khối cát bị lấy đi, kéo theo đó là hàng hecta bãi bồi bị cuốn trôi theo dòng nước.

 
Bờ bãi tan hoang...
 
Thời gian vừa qua, do nhu cầu xây dựng lớn và lợi nhuận từ “cát lậu” tăng cao nên vấn nạn khai thác cát trái phép trên địa bàn Hà Nội diễn ra hết sức phức tạp. Mặc dù chính quyền Thành phố đã nhiều lần yêu cầu các cơ quan ban ngành tăng cường công tác kiểm tra, xử lý, quy trách nhiệm cho người đứng đầu địa phương, tuy nhiên tình trạng khai thác cát trái phép vẫn diễn ra công khai như chốn không người.
 
Tình trạng khai thác cát trái phép không những gây thất thoát tài nguyên, nguồn thuế của Thành phố mà còn làm biến đổi dòng chảy, gây sạt lở bờ sông, bãi bồi nông nghiệp của người dân, uy hiếp hệ thống đê, kè chỉnh trị quốc gia.
 
Mới đây, Đường dây nóng Tòa soạn Báo điện tử Nhân đạo và Đời sống nhận được phản ánh của người dân xã Cẩm Đình, huyện Phúc Thọ, Hà Nội về tình trạng khai thác cát trái phép với quy mô rầm rộ, diễn ra trong thời gian dài nhưng không bị bất kỳ cơ quan chức năng nào xử lý. 
 
Theo nội dung phản ánh, từ nhiều tháng qua, đoạn sông Hồng chảy qua địa bàn xã Cẩm Đình thường xuyên có gần chục chiếc tàu cuốc, tàu hút ngang nhiên khai thác cát trái phép vào ban đêm, gây sạt lở nghiêm trọng bờ sông, ảnh hưởng tới đời sống sản xuất của người dân địa phương.
 
Nhận được phản ánh, chúng tôi có mặt tại xã Cẩm Đình để xác minh làm rõ vụ việc. Theo ghi nhận vào ban ngày thì có đến 6 tàu cuốc cùng hàng chục tàu chứa, tàu hút cát được neo đậu tại khu vực bãi bồi bên kia sông, sát khu vực nhà máy gạch của Công ty TNHH Nguyên Hưng. 
 
Một người dân thôn Yên Đình xin giấu tên cho biết: “Ngày trước “cát tặc” khai thác cả vào ban ngày, tuy nhiên mấy tháng trở lại đây, chúng chuyển sang hoạt động đêm, thời điểm từ 5h chiều hôm trước đến khoảng 6h sáng hôm sau. Việc khai thác tràn lan, quy mô lớn bằng tàu cuốc khiến bờ bãi ven sông tan hoang cả, nhiều đoạn sạt lở, ăn sâu vào bờ hàng chục mét”. 
nh 1(7)
Ban ngày, những cỗ máy khai thác cát nằm im bên cạnh công ty Nguyên Hưng. 
Minh chứng cho điều đó, người dân dẫn chúng tôi ra khu bãi bồi bên kia sông, đoạn gần khu nhà máy gạch của công ty Nguyên Hưng. Tại đây, chúng tôi không khỏi giật mình bởi độ tàn phá khủng khiếp do khai thác cát gây ra. Bờ sông vốn thoai thoải, nay đã dựng vách thẳng đứng cao từ 5 – 7m, nhiều đoạn bờ sông bị sạt lở nghiêm trọng, ăn sâu vào bờ hàng chục mét tạo thành những hõm lớn.
 
Tiếp tục men theo con đường dọc bờ sông, chúng tôi bàng hoàng chứng kiến hàng loạt diện tích đất bãi bồi dưới chân đang bị nứt ra từng mảng lớn. Chốc chốc lại nghe tiếng đổ ầm của đất, ngoảnh lại chỉ thấy sủi tăm bọt nước. Những cánh đồng ngô, lạc xanh mướt dọc con sông này đang dần dần biến mất trước nạn “cát tặc” hoành hành.
 
Chỉ tay vào những chiếc tàu cuốc đang “án binh bất động” cạnh bờ sông, người dân cho biết ban ngày thì nhìn tĩnh lặng như vậy nhưng ban đêm thì rất kinh khủng. Cứ đêm xuống là “cát tặc” lại kéo tàu cuốc ra khai thác cát ầm ầm theo kiểu “tận diệt”, với lượng tàu thuyền dày đặc.
 
Dân thì chỉ biết phản ánh lên chính quyền địa phương, tuy nhiên không thấy cơ quan chức năng nào xử lý được dứt điểm, tất cả vẫn chỉ nằm trên giấy mà chưa hề có bất cứ hành động quyết liệt nào.    
 
Càng báo cáo, cát tặc càng ra sức lộng hành?
 
Để làm rõ những ý kiến phản ánh của người dân, PV đã liên hệ làm việc với UBND xã Cẩm Đình. Tiếp chúng tôi, một cán bộ văn phòng cho biết lãnh đạo xã đều đi họp. Sau khi trao đổi nội dung làm việc, người này chỉ biết lắc đầu ngao ngán và cho hay, đêm nào “cát tặc” cũng khai thác ầm ầm dưới sông từ 5h chiều hôm trước đến tận 6, 7h sáng hôm sau, gây bức xúc cho người dân trong xã. 
 
Trong các cuộc tiếp xúc cử tri, người dân cũng phản ánh rất nhiều, lãnh đạo xã nắm được thông tin nhưng do không có phương tiện và không đủ thẩm quyền xử lý nên đành chỉ biết báo cáo lên UBND huyện. 
 
Sau đó, vị này cung cấp hàng loạt báo cáo của UBND xã Cẩm Đình gửi lên UBND huyện Phúc Thọ, nội dung đề nghị lãnh đạo huyện có biện pháp xử lý dứt điểm tình trạng khai thác cát trái phép trên địa bàn xã.
nh 2(7)
Báo cáo càng nhiều, khai thác trái phép càng lộng hành? 
Trong báo cáo mới nhất số 72/BC-UBND ngày 8/11/2019 của UBND xã Cẩm Đình có nêu, UBND xã cũng như các ngành, đoàn thể xã Cẩm Đình đã gửi nhiều báo cáo lên cấp trên phản ánh về tình trạng khai thác cát trái phép thuộc địa phận xã Cẩm Đình.
 
Qua kiểm tra, sáng ngày 8/11/2019 có 6 tàu cuốc và rất nhiều tàu hút đang hoạt động rất ngang nhiên, các tàu này hoạt động liên tục từ 17h ngày hôm trước đến 6, 7h sáng ngày hôm sau trên địa bàn xã Cẩm Đình mà không có bất cứ lực lượng nào kiểm tra, ngăn chặn.
 
Báo cáo cũng nêu, việc này UBND xã đã báo cáo bằng nhiều hình thức khác nhau và đến ngày hôm nay, UBND xã tiếp tục báo cáo cấp trên nhưng vẫn tiếp diễn như không có gì xảy ra, khiến lòng dân bất ổn và vô cùng bức xúc vì tình trạng khai thác cát trái phép của các tàu cuốc và tàu hút làm sạt lở bờ kè bờ sông thuộc địa phận xã, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của hàng trăm hộ dân xã Cẩm Đình.
 
Khi được hỏi xã đã nhiều lần làm báo cáo, UBND huyện có chỉ đạo cụ thể gì không, vị này cho biết là mới đây huyện có thành lập đoàn kiểm tra hoạt động khai thác cát trái phép, tuy nhiên có vẻ không hiệu quả bởi thời điểm kiểm tra là 3h chiều, “cát tặc” không hoạt động.
 
Rời UBND xã Cẩm Đình, chúng tôi quay trở lại bờ sông Hồng thuộc địa phận thôn Yên Đình. Lặng nhìn những bãi bồi bị gặm nhấm nham nhở, chúng tôi không khỏi băn khoăn trước thực trạng điêu đứng của người dân do “cát tặc” gây ra, trong khi chính quyền sở tại gần như bất lực trước vấn nạn này.
 
Tiết trời vào đông, chẳng mấy chốc mặt trời đã khuất bóng, xa xa bên kia sông, thấp thoáng những con tàu cuốc đang nằm im bất động, chỉ chờ đêm xuống để “móc ruột” sông Hồng. Một đêm dài lại bắt đầu…
 
(Còn nữa)...
 
Tuấn Anh – Nguyên Hà – Hồng Quảng